close
تبلیغات در اینترنت
آشنايى با نهضت جماعت تبليغ-2

جستجوگر پیشرفته سایت



آخرين ارسال هاي تالار گفتمان
loading...
عنوان پاسخ بازدید توسط
0 126 islamiweb
0 172 islamiweb
0 192 islamiweb
0 99 islamiweb
0 120 islamiweb

آشنايى با نهضت جماعت تبليغ-2
آشنايى با نهضت جماعت تبليغ-2 تبلیغی جماعت همانند بسیاری از جنبشها و حرکتهای مسلمانان هند در دوران استعمار انگلیس ، ریشه در حرکت اصلاح طلبانه و احیاگرانه مولانا شاه ولی اللّه محدث دهلوی(رح)  دارد که هم زمان با آغاز سقوط قدرت سیاسی مسلمانان در هندوستان ظهور کرد. پس از آنکه انگلیسی ها قیام مردم هند را که متأثر از حرکت پیروان مولانا شاه ولی اللّه بود، در 1273/ 1857 سرکوب کردند، اغلب علمای مسلمان از مبارزه مستقیم با استعمار دست کشیدند و به رفع انحطاط داخلی پرداختند؛ از جمله مولانا محمدقاسم نانوتوی(رح) مکتب مذهبی ديوبند را در 1284 تأسیس کرد و به دنبال آن شبکه ای از مدارس مذهبی زیرنظر علمای این مکتب در بسیاری از مناطق هندوستان به وجود آمد. ندوة العلماء لکهنو نیز مدرسة مهم دیگری بود که در 1312 بنیانگذاری شد. این دو مرکز مذهبی به عنوان دنبالة جنبش شاه ولی اللّه زمینه ساز بسیاری از تحولات بعدی شدند.

مولانا محمد الیاس(رح) در مکتب ديوبند تربیت یافت و در 1335 در پی فوت پدر و برادرش ، مسئولیت مکتب پدرش را در بَستی نظام الدین به عهده گرفت . از این زمان به بعد او با واقعیتهای جدیدی روبرو شد که تحولاتی اساسی در افکارش ایجاد کرد. بستی نظام الدین در ورودی منطقه میوات قرار داشت و پدر و برادر محمدالیاس به جذب جوانان میواتی توجه ویژه ای داشتند. اهالی میوات ، معروف به «قوم میو »، از دیرباز به اسلام گرویده بودند، اما به دلیل آمیختگی زیاد با پیروان آیین هندو فاصله زیادی با اسلام داشتند و در عمل بیشتر به هندوها شبیه بودند .

محمدالیاس از اوضاع نابسامان میوات آگاهی نسبی داشت ، ولی پس از استقرار در مدرسه پدرش به عمق آن پی برد . در ابتدا او نیز معتقد بود که آموزش مسائل دینی به جوانان میواتی باید از طریق مدارس ادامه پیدا کند، اما با توجه به گستردگی انحطاط و عقب ماندگی در جامعه میوات ، تنها یک مدرسه و آن نیز در خارج از میوات را کافی ندانست و با وجود مشکلات بسیار، در مدت کوتاهی بیش از صد مدرسه در سراسر میوات تأسیس کرد. چندی بعد با توجه به تجربه گذشته و همچنین عملکرد خود در میوات ، به این نتیجه رسید که این نظام آموزشی فقط امکان اصلاح و تعلیم فردی را فراهم می سازد، در حالی که وسعت انحطاط و نابسامانی ، نیازمند اصلاح و تعلیم جمعی است . همچنین پی برد که نظام مدرسه ای رایج ، افرادی را پرورش می دهد که به اصلاح عمومی توجه ندارند و پس از فراغت از تحصیل معمولاً به دنبال شغلی برای امرار معاش می روند . مولانا محمدالیاس تعلیم دینی عامه و همچنین پیراستن جامعة اسلامی از بدعتها و عناصر التقاطی را نیازمند حرکتی عمومی می دانست . او برای ایجاد این حرکت ، روشی ابداع کرد که در قالب تبلیغی جماعت ظهور یافت.

این جماعت در اوضاع آشفته سیاسی و اجتماعی جامعة مسلمانان هند پس از پایان جنگ جهانی اول ظهور کرد. در آن زمان میان رهبران مذهبی و سیاسی مسلمانان هند تفرقه وجود داشت . عده ای حفظ منافع مسلمانان را در رویارو نشدن با انگلیسی ها می دیدند و برخی طرفدار مبارزه با انگلیسیها بودند. گروهی ، هندوها را نیز خطر جدّی برای مسلمانان می دانستند و عده ای در مبارزه با استعمار انگلیس بر همکاری با هندوها تأکید داشتند. 

در این شرایط ، رجال مذهبی و سیاسی مختلف برای سامان بخشیدن به اوضاع مسلمانان هند تلاش کردند. مولانا محمد الیاس نیز دوری از دین را عامل همه بدبختیهای مسلمانان می دانست و معتقد بود که باید تمام توان را برای تبلیغ دین به کار بست و تا زمانی که دینداری در میان مسلمانان عمومیت پیدا نکند، نباید هیچگونه فعالیت دیگری ، از جمله فعالیت سیاسی ، صورت گیرد. او معتقد بود که اصلاح و پیشرفت از طریق به دست گرفتن حکومت ، شیوه پیامبر اسلام نبود، بلکه پیامبر از روش اصلاح فردی استفاده نمود. او نیز همین روش را آموزه بنیادین تبلیغی جماعت قرار داد . وی همچنین فعالان تبلیغی جماعت را رسماً از داشتن گرایش فرقه ای برحذر می داشت . روشی که او برای تبلیغ دین ابداع کرد، مبلّغان را موظف می نمود که از هرگونه مشاجره با مخاطبان خودداری کنند و حتی با تحمل توهین و ناسزا کار دعوت و تبلیغ خود را ادامه دهند. بدین ترتیب او با تبیین مفهوم و روش خاص تبلیغ ، کار خود را آغاز کرد و موفقیتهای بسیاری به دست آورد. او معتقد بود که تبلیغ باید مانند روزگار پیامبر اکرم به صورت فردی باشد و رسانه های جدید نباید در امر تبلیغ واسطه قرار گیرند.

مولانامحمدالیاس تبلیغ اصول اساسی اسلام را در میان مردم میوات آغاز نمود و پس از مدتی از میان همین مردم جماعتهایی تشکیل داد و آنها را در داخل و خارج از میوات برای تبلیغ دین اعزام کرد. در این کار ابتدا واحدهای سیارِ حداقل ده نفره سازماندهی می شد و سپس این واحدها که «جماعت » نامیده می شدند، برای تبلیغ دین با برنامه ای مشخص به مناطق مختلف اعزام می شدند. هر جماعت پس از رسیدن به مقصد خود، در یکی از مساجد آنجا مستقر می شد و تبلیغ را در قالب برنامه ای ساده آغاز می کرد. این برنامه مشتمل بر پانزده نکته بود که بعداً در این شش اصل خلاصه شد: 

1) کلمة طیّبه (شهادتین : لااله الااللّه ، محمد رسول اللّه ). طبق این اصل هر مسلمان باید بتواند کلمه طیّبه را به عربی درست بخواند و همچنین از معنی و مفهوم آن آگاهی پیدا کند و در زندگی عملی خود لوازم آن را رعایت کند.

2) نماز. مسلمان باید نماز را از هر جنبه بدرستی یاد بگیرد و این وظیفه را طبق دستور اسلام بجا بياورد.

3) علم و ذکر. مسلمان باید دستورهای اسلام را فراگیرد. همچنین در زبان او باید ذکر خدا همواره جاری گردد و بهترین شکل آن این است که توجه بنده در همه حال به سوی خدا باشد.

4) اکرام مسلمان . در اصول شش گانة تبلیغی جماعت ، این اصل دارای جایگاه ویژه ای است وعلاوه بر زندگی عادی ، رعایت این اصل در طی مسافرتهای تبلیغی اهمیت خاصی دارد. بدین ترتیب که از یک سو احترام و رعایت حقوق هم سفران ، تأثیر عمیقی بر روی فرد فرد اعضای جماعت می گذارد و از سوی دیگر رعایت این اصل در جریان کار تبلیغ ، مبلّغان را ملزم به تحمل توهینهاو ناسزاها می کند. این اصل دارای جنبة اجتماعی است ، اما پنج اصل دیگر جنبة فردی دارند. از دیدگاه بزرگان جماعت اگر در امر تبلیغ این اصل رعایت نگردد، ممکن است هزاران فتنه ایجاد شود.

5) اخلاص نیت (تصحیح نیت ). بر مسلمان فرض است که در انجام هرگونه عمل ، فقط رضایت خداوند را در نظر داشته باشد و از تصور هرگونه سود دنیوی پرهیز نمايد.

6) تفریغ وقت (برای تبلیغ ). هر مسلمان باید قسمتی از وقت خود را برای فراگرفتن احکام دین و آموزش آن به دیگران بگذارد. تبلیغ دین از طریق تفریغِ (خالی کردن ) وقت تحقق پیدا می کند که لازمة آن «خروج » است ، یعنی خارج شدن از خانه و قرار گرفتن در یکی از جماعتها برای تبلیغ در دیگر مناطق .

این اصول شش گانه معمولاً «تبلیغی نصاب » (برنامة آموزشی تبلیغ ) نیز نامیده می شود . منبع اصلی این اصول کتاب فضائل اعمال نوشته مولانا محمدزکریا، برادرزاده و داماد مولانامحمدالیاس ، است که به زبان اردو نگاشته شده است . بزرگان تبلیغی جماعت به همه فعالان جماعت خواندن این کتاب را توصیه می کنند. بعداً مولانامحمدالیاس اصل «ترکِ لایعنی » را نیز اضافه کرد که فعالان جماعت را از فعالیتهای بیهوده برحذر می داشت . بزرگان جماعت بر رعایت نکات دیگری مانند اطاعت از امیر جماعت و به جا آوردن آداب سفر و خوردن و خوابیدن تأکید کرده اند.

پس از درگذشت مولانا محمدالیاس ، تنها پسرش مولانا محمدیوسف ، امیر جماعت گردید. در آن زمان فعالیتهای مسلم لیگ برای تشکیل کشور مستقل پاکستان برای مسلمانان به اوج خود رسیده بود. یوسف خط مشی پدرش را حفظ کرد و توانست جماعت را از موضعگیری درمورد این تحول مهم دور نگاه دارد. او که در زمان پدرش تجربیات وسیعی در زمینة تبلیغ کسب کرده بود، در زمان امارت خود برای گسترش فعالیتهای تبلیغی در شبه قاره و دیگر کشورهای جهان تلاشهای جدّی به عمل آورد. پس از وفات وی در 1344ش ، مولانا انعام الحسن امیر جماعت شد. با تلاشهای مولانا انعام الحسن در دوره امارت سی ساله اش ، تبلیغی جماعت به جنبشی جهانی تبدیل گردید. گفته اند که در زمان مولانا یوسف نیز طراح فعالیتهای فراملی مولانا انعام الحسن بود. پس از فوت مولانا انعام الحسن در 1374ش در دهلی ، امیری برای جماعت تعیین نشد و اداره امور جماعت به شورایی واگذار گردید. اعضای این شورا مولانا اظهارالحسن (عموی محمد الیاس )، مولانا زبیرالحسن (فرزند مولانا انعام الحسن ) و مولانا سعدالحسن (فرزند مولانا محمدیوسف ) بودند، اما در برخی منابع از مولانا زبیرالحسن فرزند مولانا انعام الحسن ، امیر پیشین جماعت ، به عنوان امیر جدید جماعت نام برده شده است .

یکی از وظایف اصلی مبلّغان جماعت پس از ابلاغ پیام ، آماده ساختن مخاطبان برای «خروج » است . مدت خروج نسبتاً اختیاری است و فرد بنا به امکان ميتواند سه روز در هفته ، چهل روز در سال (چله ) یا حداقل چهار ماه در تمام عمر، به منظور تبلیغ خروج نماید. خروج را می توان هستة اصلی تبلیغی جماعت شمرد. همچنین یکی از معیارهای اصلی ارزیابی کار جماعتها، تعداد افرادی است که به دعوت خروج پاسخ مثبت می دهند . به عقیده مولانا الیاس ، این روش تبلیغ مبنی بر خروج ، زمینه را برای تحمل سختیها و تقویت خصوصیات اخلاقی و روحانی فرد آماده می کند . این روش در گسترش و تداوم کار تبلیغی جماعت نقش اساسی داشته است.

سران  جماعت تبليغ هیچ شرطی برای شرکت فرد در فعالیتهای جماعت و تبلیغ دین قایل نشده اند و افراد عادی نیز می توانند حتی با دانش اندک مبلّغ شوند و لازم نیست قبل از اعزام ، آموزش خاصی ببینند. تنها شرط شرکت در فعالیتهای تبلیغیِ جماعت ، آشنایی با اصول شش گانه آن است که معمولاً با توجه به نظام گسترش زنجیره ای جماعت ، از قبل صورت می گیرد. در انتخاب مخاطب نیز جماعت پایبند به اصول خاصی نیست . جماعت در مورد فعالیتهای تبلیغی زنان برنامه مشخصی ندارد، با اینحال زنان نیز در

برخی از فعالیتها بویژه اجتماعات تبلیغی شرکت می نمایند.

سران تبلیغی جماعت تأکید می کنند که مسلمانان ظاهر خود را به ظاهر پیامبر اکرم و صحابه ــ آنگونه که خود ترسیم می کنند ــ شبیه کنند و لذا ظاهر مبلّغان جماعت را می توان بدینگونه به تصویر کشید: لباس بسیار ساده معمولاً با رنگ سفید، پیراهن بلند و گشاد، شلوار گشادی که لبه آن بالاتر از قوزک پا قرار می گیرد، سرِ پوشیده با کلاه یا عمامه مخصوص ، ریش بلند و معمولاً سبیلهای تراشیده ، و حمل لوازم خواب بر روی شانه ها و ساک به دست با ظرفهایی برای غذا خوردن و آشپزی هنگام سفر تبلیغی.

برخی اصول که رهبران جماعت بر آن تأکید دارند، اینهاست : نفی دخالت در سیاست ؛ خودسازی از طریق ریاضت به عنوان پیش شرط تبلیغ ؛ دیگرسازی انفرادی به روش وعظ ؛ قایل بودن به نقش ایمان ؛ نفی اختلاف بین فرق اسلامی و پرهیز از طرح مسائل تفرقه انگیز؛ آزادی حضور علاقه مندان به برنامه های جماعت از کلیه فرق اسلامی ؛ احساس تکلیف نسبت به سرنوشت کفار؛ پرهیز از تجمل گرایی ؛ نفی استفاده از رسانه ها و وسایل ارتباطی جدید .

یکی از ویژگیهای مهمی که تبلیغی جماعت را به لحاظ ساختاری از دیگر گروههای مذهبی و سیاسی متمایز می سازد، فقدان مقررات یا آیین نامة مدون در این جماعت است . همچنین این جماعت با وجود گسترش عظیم فعالیتهای خود، مدعی است که هیچگونه تشکیلات رسمی بوجود نیاورده است ، البته برای ادارة امور مهم ، بزرگان جماعت از طریق مشورت غیررسمی ، امیر مرکزی را به صورت مادام العمر تعیین می نمایند و او نیز شورایی برای مشورت در موارد ضروری برمی گزیند. در هر کشور یک امیر تعیین می شود که وی امرا را تعیین می کند. جماعتی که برای تبلیغ اعزام می شوند نیز از بین خود امیری انتخاب می کنند.

سران تبلیغی جماعت از دایر کردن دفتر در مناطق مختلف خودداری می کنند، که از دوایر مرکزی تبلیغی جماعت در اروپا در شهرهای یورکشر و دیوزبری گزارش داده و گفته است که این دوایر کار هماهنگی و اعزام هیئتهای تبلیغی جماعت را به سراسر دنیا انجام می دهند). آنها مسجد را مرکز فعالیتهایشان می شناسانند. ادعا می شود که در این مساجد هیچگونه تشکیلات اداری وجود ندارد و هرکس می تواند به عضویت جماعت درآید و هرگاه اراده کند جماعت را ترک گوید .

مولانا محمدالیاس مخالف استفاده از هرگونه نوشته در امر تبلیغ بود و معتقد بود که روش عملی به طرز مؤثری می تواند در اذهان تحول ایجاد کند. با وجود این ، جماعت نوشته های برخی افراد را تأیید کرده و از آنها استفاده می کند، مثل حیات المسلمین اثر مولانا اشرف علی تهانَوی و تعلیم الاسلام از مفتی کفایت اللّه و آثار مولانا محمد زکریا. در برگزاری اجتماعات میلیونیِ جماعت نیز رسانه ها هیچگونه فعالیتی ندارند و حتی اطلاعیه ای برای دعوت مردم به شرکت در این اجتماعات چاپ نمی کنند، بلکه از روش شفاهی استفاده می نمایند .

امروزه هند و پاکستان و بنگلادش ، پایگاههای اصلی جماعت اند ، تا جایی که این جماعت در جهان به نام «جنبش تبلیغی شبه قاره » شناخته شده است . بزرگترین اجتماعات سالانة جماعت نیز در همین سه کشور برگزار می شود. اغلب جماعتهای تبلیغی از همین سه کشور به دیگر کشورهای جهان می روند و در آن کشورها نیز هسته های اصلی تبلیغی جماعت را اتباع مهاجر همین سه کشور تشکیل می دهند.

یکی از برنامه های مهم جماعت برگزاری اجتماعات بزرگ است . در اینگونه اجتماعات علاوه بر مرور عملی اصول شش گانه ، برای فعالیتهای تبلیغی آینده برنامه ریزی می شود. شرکت در این اجتماعات اهمیت خاصی دارد و اغلب ، مقامات بلندپایه دولتی و شخصیتهای مذهبی و سیاسی نیز در مراسم «آخرین مناجات » شرکت می نمایند. تعداد شرکت کنندگان در مراسم آخرین مناجات در بنگلادش در اول فوریة 2000 به سه میلیون تن رسید. اولین تجمع بزرگ تبلیغی جماعت در 1320ش / 1941 با شرکت 000 ، 25 تن در میوات برگزار شد . پس از استقلال پاکستان ، در این کشور نیز مرکز تبلیغی در منطقه ای به اسم رائیوند در سی کیلومتری شرق شهر لاهور در ایالت پنجاب به وجود آمد. در این مرکز علاوه بر اجتماعات ادواری ، تجمع سالانه بین المللی تبلیغی جماعت نیز برگزار می شود. اولین اجتماع تبلیغی جماعت در پاکستان ، دو سال پس از استقلال آن (1949) در همین محل برگزار شد. تعداد شرکت کنندگان در تجمع سالانه رائیوند معمولاً بیش از یک میلیون تن ، تقریباً از سرتاسر دنیا بوده است . این مراسم پس از حج ، دومین اجتماع بزرگ مسلمانان به شمار آمده است . تجمع اخیر این مرکز در ششم نوامبر 2000 به مدت سه روز برگزار شد و آخرین مناجات را مولانا زبیرالحسن انجام داد تجمع تبلیغی در رائیوند با دعا به پایان می رسد» .

در بنگلادش مرکز تبلیغی جماعت ابتدا در یکی از مساجد داکا بود  و نخستین اجتماعات در همین مسجد برگزار می شد، اما در 1346ش / 1967 مرکز تبلیغی در شهر صنعتی تونگی در سی کیلومتری داکا به وجود آمد و سرزمینی به وسعت 150 جریب در کنار شرقی رود توراج برای آن اختصاص یافت . تا فوریة 2000 تعداد شرکت کنندگان در تجمع سالانة این مرکز، که به زبان بنگلادشی «بشّوا اجتماع » (اجتماع بین المللی ) نامیده می شود، تقریباً به دو میلیون تن رسید که چند هزار تن از آنها از هشتاد کشور دیگر جهان در آنجا شرکت می کردند کنگره تبلیغی با مناجات برای صلح جهان پایان می یابد. بشّوا اجتماع در سال 2000 نیز با همین کیفیت برگزار شد و در پایان این تجمع تقریباً یک هزار جماعت (هر جماعت حداقل ده تن ) برای اعزام به نقاط مختلف دنیا (خروج ) به منظور تبلیغ تشکیل گردید. یکی از ویژگیهای این اجتماع ، مراسم ازدواجها به طور دسته جمعی است که بدون شرایط سنگین مرسوم (جهیزیه و مهریه و...) انجام می شود. در سالهای اخیر تعداد اینگونه ازدواجها به نود مورد رسیده است .

جماعت در کشورهای آسیای جنوب شرقی ، بویژه اندونزی و مالزی و برمه ، نیز فعالیتهای گسترده ای دارد و در مناطق مسلمان نشین فیلیپین و تایلند، هدف و فعالیتهای آنان را احیای مذهبی می دانند . علاوه بر آن در افغانستان و ترکیه و ژاپن و کشورهای افریقای شرقی ، از جمله کنیا و اوگاندا و تانزانیا و زامبیا و موزامبیک ، این جماعت فعال است .

در مناطق سنّی نشین ایران نیز این جماعت فعالان بسیار دارد و آنان به مرکز تبلیغی رائیوند در پاکستان رفت و آمد می کنند. در اجتماع سال 1373ش در رائیوند، حدود پانصد تن از ایران شرکت کردند . بسیاری از مسلمانان قارة افریقا نیز در برنامه های جماعت شرکت می کنند. در میان کشورهای اسلامی ، جماعت کمترین نفوذ را در منطقة خاورمیانه دارد و اعراب بندرت از آن استقبال کرده اند. در اروپا و امریکا نیز جماعت از طریق اصول شش گانة خود، مسلمانان را برای داشتن ارتباط مستمر با دین ترغیب می نماید. در انگلستان فعالان جماعت از تشكيلات منسجمی برخوردارند. تجمع جماعت در اروپا و امریکا برنامه ای است که در آن بیشترین تعداد مسلمانان آن مناطق جمع می شود.

تبلیغی جماعت مدعی است که هیچ مذهب و عقیده اسلامی خاصی را تبلیغ نمی کند و اصول شش گانه آن حاوی مشترکات مذاهب اسلامی است . این ادعا مشابهت بسیاری با تفکر شاه ولی اللّه مبنی بر تلفیق مذاهب اسلامی دارد، اما فعالان جماعت به لحاظ عقیدتی از مکتب ديوبند پیروی می کنند و همانند ديوبندیها مخالف اموری مانند تکریمِ اولیا و رفتن به زیارتگاهها می باشند. سنّیهای بَریلوی که از مهمترین مخالفان تبلیغی جماعت اند ، معتقدند که این جماعت مروّج عقیدة ديوبندی و وهابی اند. در این زمینه به شواهدی چون ملاقاتهای مولانا محمد الیاس و دیگر بنیانگذاران تبلیغی جماعت با سلطان نجد و دیگر مقامات آنجا جهت کسب موافقت برای ادامه کار تبلیغی استناد می شود.

تبلیغی جماعت از اوایل تأسیس خود را از امور سیاسی دور نگهداشت و مدعی است که هنوز این روش را ادامه می دهد، با اینحال برخی از فعالان جماعت توانسته اند به مناصب مهم دولتی دست یابند. مثلاً ذاکر حسین رئیس جمهور اسبق هند (1346ـ 1348 ش / 1967ـ1969) از فعالان جماعت بود و اولین مأموریت تبلیغی در لندن به رهبری وی صورت گرفت . در پاکستان تبلیغی جماعت ، به دلیل غیرسیاسی بودن ، برای فعالیت در میان نیروهای مسلح با هیچ مانعی روبرو نیست . بویژه در زمان ضیاءالحق ، جماعت از طریق فعالیتهای تبلیغی نفوذ بسیاری در میان نظامیان پیدا کرد. برخی از افسران عالی رتبة ارتش که از فعالان جماعت به حساب می آیند، مسئولیتهای مهمی در دولتهای مختلف داشته اند . محمد شریف ، پدر نواز شریف نخست وزیر اسبق پاکستان ، نیز از فعالان مهم جماعت است . نواز شریف در زمان نخست وزیری (1376ـ 1378 ش / 1997ـ1999) گاهی جلسات تبلیغی را برای اعضا و دیوانسالاران عالی رتبة دولت خود برگزار می کرد. محمد رفیق تارِر، رئیس جمهور پیشین پاکستان ، نیز که از فعالان قدیمی جماعت است ، به کمک نواز شریف به این مقام رسید. در دیگر کشورها نیز چنین مواردی کم وبیش مشاهده می شود؛ مثلاً شواهدی وجود دارد دالّ بر اینکه مقامات سیاسی عالی رتبة چچن در فعالیتهای جماعت شرکت داشته اند.

بنا به این موارد، این دیدگاه وجود دارد که گرچه تبلیغی جماعت به طور مستقیم نقشی در امور سیاسی ندارد، به صورت غیرمستقیم از اعضای ورزیدة خود برای رسیدن به مقامات سیاسی مهم حمایت می نماید.

در مورد منابع مالی تبلیغی جماعت نیز بسیاری سؤالات مطرح است ، زیرا از یک سو فعالیتهای گسترده و اجتماعات میلیونی جماعت از نیاز به منابع کلان مالی حکایت دارد و از سوی دیگر جماعت مدعی است که خود فعالان جماعت همة هزینه ها را تأمین می کنند.

 
منبع:اگه اهل حالى بيا تو- - -با اندكى تغيير و تصرف

                                                    منابع پست:
عزيزاحمد_موثقي_ديوبندي_د.اسلام_ندوي_مسافران ایمان_ممتازاحمد_هاردي_مسعود_رامان_گابوريو_بلندشهري_كوپل_متكاف_خان_حافظ نيا_دايرة المعارف جهان اسلام آكسفورد_قس مندویل_درسي از جماعت_ابراهيم موسي_رضا_اميرعلي_قادري
تعداد بازديد : 236
مطالب مرتبط
آیه(و کان تحته کنز لهما)
نماز
ازدواج عجیب تاریخ؛ حماسه‌ی عشق بزرگ
صحابه‌ و روابطشان‌ با خاندان‌ پیامبر
آثار ناگوار گناه بر فرد و جامعه
پيدايش تصوف
زندگينامه مبلغ اسلام حضرت مولانا محمد الیاس رحمه الله عليه
آشنايى با نهضت جماعت تبليغ-1
آشنايى با تصوف و عرفان(1)
نامه حضرت على(رض) به فرزندشان حضرت امام حسن(رض)
فتوحات قدس در طول تاريخ
شيوه تعامل با كودكان
شش صفت
صفات برجسته اهل تصوف
طريقه حصول الله تعالى
ذكرالله و اطمينان قلب
از اهل بیت پیامبر(ص)؛ مادران مؤمنان حضرت عائشه‌ صدیقه‌ (رض)
آخرين فرصت ثبت نام توبه كنندگان(بشتابيد. . .)
طاعات پنهاني، نشانه اخلاص
تربيت فرزندان
پنج صفت منافقين
پندهاي امام سفيان ثوري
واي از روزي كه مرگ تو را به هنگام گناه دريابد
يادي از بلال حبشي (رض)
ادامه نزول سكينه-قسمت سوم
ادامه نزول سکینه-قسمت دوم
نزول سکینه ازحضرت مولانا شاه حکیم محمداخترصاحب(رح)-قسمت اول.
هجرت، حادثه بزرگ امت
شاه ولی الله دهلوی؛ احیاگر سنت در سرزمین هند
ميدانيد كه يك مُرده چه احساسي دارد؟
بخش نظرات

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی